بلبرینگ دور بالا نام یک نوع یا یک پسوند نیست. هر بلبرینگ «سرعت حدی» دارد که سازنده در جدول همان کد مینویسد، و بلبرینگ برای یک دستگاه وقتی «دور بالا» حساب میشود که دور کار آن نزدیک این عدد باشد. برای نمونه، کاتالوگ NSK برای بلبرینگ 6205 با گریس ۱۳٬۰۰۰ و با روغن ۱۵٬۰۰۰ دور در دقیقه میدهد و برای گونهی کاسهنمد تماسی آن (DDU) ۹٬۰۰۰. اگر دستگاه بیشتر بخواهد، بلبرینگی لازم است که برای سرعت ساخته شده: بلبرینگ اسپیندل با کلاس دقت P4، قفسهی سبک و زاویهی تماس کم، که FAG برای همان ابعاد 6205 تا ۲۸٬۰۰۰ دور با گریس میدهد، و با ساچمهی سرامیکی ۳۶٬۰۰۰.
در این مقاله میگوییم سرعت حدی چیست و از کجا خوانده میشود، جدول سرعت چند بلبرینگ پرکاربرد را از صفحههای NSK سایت آوردهایم و توضیح دادهایم کلاس دقت، قفسه، کاسهنمد، لقی و گریس چه اثری روی دور دارند.

سرعت حدی بلبرینگ چیست؟
کاتالوگ NSK در بخش ۶ (صفحهی A37) سرعت حدی را بیشترین دوری تعریف میکند که بلبرینگ میتواند پیوسته در آن کار کند بیآنکه گیر کند یا بیش از حد داغ شود. این عدد تجربی است و به نوع و اندازهی بلبرینگ، شکل و جنس قفسه، بار، روش روانکاری و دفع گرمای اطراف آن بستگی دارد. چند نکتهی همان صفحه:
- جدولها دو عدد دارند: یکی با گریس و یکی با روغن. عدد روغن برای روانکاری معمول حمام روغن است.
- عددها برای بلبرینگ استاندارد زیر بار معمولی است: نسبت بار دینامیکی پایه به بار معادل (C/P) دستکم ۱۲ و بار محوری کمتر از ۲۰ درصد بار شعاعی.
- اگر بار از ۸ درصد بار دینامیکی پایه بیشتر باشد، یا بار محوری از ۲۰ درصد بار شعاعی، سرعت جدول باید با ضریبی کمتر از یک (نمودارهای ۶.۱ و ۶.۲) کم شود.
- وقتی دور کار از ۷۰ درصد سرعت حدی بیشتر است، گریس یا روغنی لازم است که برای دور بالا مناسب باشد.
پس «دور بالا» نسبی است: 6310 در ۵٬۵۰۰ دور به سرعت حدی خود نزدیک است و 608 در همین دور تازه یکششم آن را میچرخد.
جدول سرعت حدی بلبرینگهای پرکاربرد
جدول زیر از صفحههای NSK سایت است که از کاتالوگ NSK (جدولهای بلبرینگ شیار عمیق و تماس زاویهای، صفحهی B10 به بعد) آمدهاند؛ سرعتها دور در دقیقه است. ستون آخر سرعت گونهی با دو کاسهنمد تماسی (DDU و در مینیاتوریها DD) است که فقط با گریس کار میکند.
| شمارهی فنی | ابعاد (mm) | با گریس | با روغن | کاسهنمد تماسی، با گریس |
|---|---|---|---|---|
| 626 | 6 × 19 × 6 | 32000 | 40000 | 30000 |
| 608 | 8 × 22 × 7 | 34000 | 40000 | 28000 |
| 6000 | 10 × 26 × 8 | 30000 | 36000 | 22000 |
| 6201 | 12 × 32 × 10 | 22000 | 28000 | 17000 |
| 6203 | 17 × 40 × 12 | 17000 | 20000 | 12000 |
| 6204 | 20 × 47 × 14 | 15000 | 18000 | 11000 |
| 6205 | 25 × 52 × 15 | 13000 | 15000 | 9000 |
| 6206 | 30 × 62 × 16 | 11000 | 13000 | 7500 |
| 6305 | 25 × 62 × 17 | 11000 | 13000 | 8000 |
| 6208 | 40 × 80 × 18 | 8500 | 10000 | 5600 |
| 6310 | 50 × 110 × 27 | 6000 | 7500 | 4300 |
| 7205 A | 25 × 52 × 15 | 15000 | 20000 | — |
| 7208 A | 40 × 80 × 18 | 9500 | 13000 | — |
دو چیز از این جدول پیداست: هرچه بلبرینگ بزرگتر، سرعت حدی کمتر؛ و بلبرینگ تماس زاویهای هماندازه از شیار عمیق تندتر میچرخد. سرعت حدی هر کد دیگر در صفحهی همان کد در سایت آمده است، در بخش مشخصات فنی.
کاسهنمد، شیلد و بلبرینگ 608 دور بالا
NSK در صفحهی A37 میگوید سرعت حدی بلبرینگ با کاسهنمد لاستیکی تماسی را بیشتر سرعت لغزش لبهی کاسهنمد روی رینگ داخلی تعیین میکند؛ برای همین در جدول بالا ستون DDU همیشه کمتر از ستون گریس است. برای 608، بلبرینگ رایج موتور جاروبرقی و ابزارهای برقی، این دو عدد ۲۸٬۰۰۰ و ۳۴٬۰۰۰ است. NSK برای شیلد فلزی (ZZ) و کاسهنمد بدون تماس (VV) ستون جدایی نمیدهد. پس وقتی بلبرینگی با دور زیاد عوض میشود، کد و پسوند بلبرینگ قبلی را بخوانید و همان نوع آببند را بگیرید؛ خواندن پسوندها را در بلبرینگ ZZ و 2RS چیست؟ و ابعاد مینیاتوریها را در جدول ابعاد بلبرینگ مینیاتوری آوردهایم. سازندهی جاروبرقی شمارهی بلبرینگ موتورش را در سندی به ما نداده است؛ کد را از روی خود بلبرینگ بخوانید، همانطور که در تعویض بلبرینگ پنکه و دریل گفتهایم.
دور بالاتر از جدول: چه چیزی باید عوض شود؟
NSK در همان بخش میگوید وقتی دور لازم از سرعت حدی بلبرینگ انتخابشده بیشتر است، باید کلاس دقت، لقی داخلی، نوع و جنس قفسه و روانکاری با هم بررسی شوند و روانکاری به گردش اجباری روغن، پاشش روغن، مه روغن یا روغنهوا برسد. با همهی اینها، سرعت جدول را تا این ضرایب (جدول ۶.۱) میتوان بالا برد و NSK توصیه میکند برای این کاربردها با سازنده مشورت شود:
| نوع بلبرینگ | ضریب افزایش سرعت حدی |
|---|---|
| بلبرینگ شیار عمیق | ۲٫۵ |
| رولبرینگ استوانهای تکردیفه | ۲ |
| رولبرینگ سوزنی (بهجز پهن) | ۲ |
| رولبرینگ مخروطی | ۲ |
| بلبرینگ تماس زاویهای (بهجز جفتشده) | ۱٫۵ |
| رولبرینگ بشکهای | ۱٫۵ |
یعنی سرعت حدی یک سقف قطعی نیست، اما بالاتر رفتن از آن کار طراحی است، نه فقط خرید یک بلبرینگ با برچسب «دور بالا».
کلاس دقت: P5 و P4 و ABEC چیست؟
تلرانس ابعاد و دقت چرخش بلبرینگ در استاندارد ISO کلاسبندی شده است. کاتالوگ NSK (A58) کلاسهای نرمال، ۶، ۵، ۴ و ۲ را میآورد که کلاس ۲ دقیقترین است؛ همین کلاسها در استاندارد آلمانی P0 تا P2 و در استاندارد آمریکایی ABEC 1 تا ABEC 9 نامیده میشوند. بلبرینگهای رایج کلاس نرمال ساخته میشوند. FAG دقت استاندارد بلبرینگهای اسپیندلش را P4S مینامد و در کاتالوگ بلبرینگهای دقیق FAG، صفحهی ۱۲ توضیح میدهد: تلرانس ابعاد در حد ABEC 7 و دقت چرخش در حد ABEC 9. NSK هم کلاس دقت را نخستین چیزی میشمارد که برای کار بالاتر از سرعت حدی باید بررسی شود.
بلبرینگ اسپیندل: زاویهی تماس، قفسه و ساچمهی سرامیکی
بلبرینگ اسپیندل یک بلبرینگ تماس زاویهای دقیق است. کد FAG آن، مثل B7205C.T.P4S.UL، اینطور خوانده میشود (صفحهی ۱۲ همان کاتالوگ):
- B یا HCB: طرح استاندارد با ساچمهی فولادی، یا هیبریدی با ساچمهی سرامیکی؛ HS و HC طرح مخصوص دور بالا با ساچمهی فولادی یا سرامیکی است.
- 72، 70، 719 و 718: سری ابعادی، از سنگین تا خیلی سبک؛ 05 شمارهی سوراخ (۵ × ۵ = ۲۵ میلیمتر).
- C یا E: زاویهی تماس ۱۵ یا ۲۵ درجه. زاویهی کمتر دور بیشتر و زاویهی بیشتر بار محوری و سفتی بیشتر میدهد.
- T: قفسهی رزین فنولی با الیاف پارچه، سبکتر از قفسهی فولادی پرسی بلبرینگهای معمولی.
- UL: تکی و قابل چیدن در هر آرایش، با پیشبار سبک؛ M و H پیشبار متوسط و سنگیناند و DB، DF و DT جفتهای پشتبهپشت، روبهرو و پشتسرهم.
در جدول FAG (صفحهی ۳۱) سرعت قابلدستیابی برای همین ابعاد ۲۵ × ۵۲ × ۱۵ این است:
| کد FAG | زاویهی تماس | ساچمه | با گریس | با روغن |
|---|---|---|---|---|
| B7205C.T.P4S | ۱۵ درجه | فولادی | 28000 | 43000 |
| B7205E.T.P4S | ۲۵ درجه | فولادی | 26000 | 40000 |
| HCB7205C.T.P4S | ۱۵ درجه | سرامیکی | 36000 | 53000 |
| HCB7205E.T.P4S | ۲۵ درجه | سرامیکی | 32000 | 48000 |
یعنی اسپیندل فولادی با همان ابعاد دو برابر 6205 و نزدیک دو برابر 7205 A میچرخد، و ساچمهی سرامیکی آن را حدود ۳۰ درصد بالاتر میبرد. انواع بلبرینگ تماس زاویهای و بخش بلبرینگهای دقیق اسپیندل را در بلبرینگ تماس زاویهای و ساچمهی سرامیکی را در بلبرینگ سرامیکی و هیبریدی آوردهایم. بلبرینگهای اسپیندل FAG در سایت صفحه ندارند؛ برای سفارش، کد کامل بلبرینگ قبلی را با تماس یا واتساپ بفرستید.
آیا C3 یعنی بلبرینگ دور بالا؟
نه. C3 لقی داخلی بیشتر از نرمال است، نه ردهی سرعت: جدول NSK برای هر شماره یک سرعت حدی میدهد و لقی ستونی در آن ندارد، پس 6205 و 6205 C3 یک سرعت دارند. اما دور و لقی به هم ربط دارند. NSK در صفحهی A94 لقی نرمال (CN) را برای «شرایط معمول» کافی میداند و یکی از شرطهای آن را دور رینگ داخلی کمتر از حدود ۵۰ درصد سرعت حدی جدول میگذارد. در صفحهی بعد توضیح میدهد که لقی در کار، با پرسی نشستن رینگها و با اختلاف دمای رینگ داخلی و بیرونی کم میشود، و C3 یا C4 را برای وقتی میآورد که هر دو رینگ پرسیاند، ضربه و لرزش شدید است یا شفت گرم میشود. انتخاب انطباق را در تلرانس بلبرینگ روی شفت و نشیمنگاه آوردهایم.
گریس بلبرینگ دور بالا
با گریس، سرعت حدی همیشه کمتر از روغن است و بالای ۷۰ درصد آن، به گفتهی NSK، گریسی لازم است که برای دور بالا ساخته شده باشد. FAG بلبرینگهای اسپیندل آببنددار را با گریس Arcanol L75 برای تمام عمر پر میکند و همین گریس را برای پر کردن کارخانهای گونههای باز میدهد (پسوند L75). مقدار و فاصلهی گریسکاری را در گریسکاری بلبرینگ و انتخاب گریس را در انتخاب گریس مناسب برای بلبرینگ ببینید.
برای پیدا کردن بلبرینگ هماندازه با سرعت بیشتر، از بلبرینگهای تماس زاویهای NSK، بلبرینگهای شیار عمیق NSK و بلبرینگهای سرامیکی سایت شروع کنید.



