وقتی ماشین لباسشویی هنگام آبگیری صدای غرش یا زوزه میدهد و دیگ در جای خودش لق میزند، بیشتر وقتها بلبرینگهای دیگ خراب شدهاند. در لباسشوییهای الجی، سامسونگ، بوش، اسنوا، پاکشوما، دوو و بیشتر برندهای دیگر، دیگ روی یک محور میچرخد که در توپی پشت وان روی دو بلبرینگ شیار عمیق سوار است و یک کاسه نمد جلوی آنها آب را نگه میدارد. تعویض این سه قطعه کار سنگینی است، اما اگر ترتیب درست را بدانید و قطعهی درست را بخرید، دستگاه دوباره سالها بیصدا کار میکند.
در این راهنما میگوییم نشانههای خرابی چیست، چرا این بلبرینگها از کار میافتند، توپی پشت وان چه ساختاری دارد، باز کردن و جا زدن در کلیات چطور انجام میشود و برای خرید چه چیزی را از قطعهی قبلی بخوانید. شمارهی بلبرینگ هر مدل را نمیآوریم: حتی در یک برند، مدلها و سالهای مختلف بلبرینگ و کاسه نمد متفاوت دارند و مرجع درست همیشه کدی است که روی قطعهی قبلی حک شده است.
نشانههای خرابی بلبرینگ ماشین لباسشویی
بلبرینگ دیگ بهتدریج خراب میشود و نشانههایش معمولاً به همین ترتیب ظاهر میشوند:
- صدای غرش در آبگیری: در شستشو، که دور پایین است، صدا کم است و با بالا رفتن دور در آبگیری بلند میشود؛ صدایی شبیه هواپیما یا چرخدندهی خشک.
- لقی دیگ: دستگاه خاموش و درب باز است؛ لبهی بالای دیگ را بگیرید و بالا و پایین تکان دهید. دیگ سالم فقط کمی روی فنرها و کمکفنرها جابهجا میشود، اما اگر خود دیگ نسبت به وان لق بزند و صدای تق بدهد، بلبرینگها ساییده شدهاند.
- چرخش ناهموار: دیگ را با دست بچرخانید. زبری، گیر یا صدای خشخش یعنی ساچمهها و شیارها آسیب دیدهاند.
- رد زنگ و آب پشت وان: لکهی قهوهای زنگزدگی یا ردّ آب و گریس زیر توپی پشت وان، نشان میدهد کاسه نمد آب را رد کرده است.
صدای مشابه از جای دیگری هم میتواند بیاید: تسمهی شل، پمپ تخلیهای که جسم خارجی در آن گیر کرده یا کمکفنر خراب. برای تشخیص صدای بلبرینگ از صداهای دیگر، راهنمای صدای بلبرینگ و تشخیص خرابی را ببینید.
چرا بلبرینگ لباسشویی خراب میشود؟
بلبرینگهای دیگ برای عمر طولانی ساخته شدهاند؛ آنچه عمرشان را کوتاه میکند معمولاً آب است. لبهی کاسه نمد محور با گذشت زمان و چرخش مداوم ساییده و سخت میشود. وقتی لبه دیگر محکم روی محور نمینشیند، آب شستشو که مواد شوینده هم دارد از کنار آن به بلبرینگ بزرگ میرسد، گریس را میشوید و شیارها زنگ میزنند. سازندگان بلبرینگ، مثل SKF و شفلر در کاتالوگهایشان، آب و آلودگی را از علتهای اصلی خرابی زودهنگام بلبرینگ میدانند. از این جهت، خرابی بلبرینگ دیگ معمولاً پیامد خرابی کاسه نمد است.
علتهای دیگر هم کار را سریعتر میکنند: بار بیش از ظرفیت دستگاه، شستن پتو و فرش سنگین در دور بالا، نامیزان بودن دستگاه روی زمین که لرزش را بیشتر میکند، و کمکفنر یا فنر خرابی که ضربهها را مستقیم به محور منتقل میکند.
ساختار توپی پشت وان: دو بلبرینگ و یک کاسه نمد
در لباسشویی درب جلو، پشت دیگ یک سهشاخهی فلزی (اسپایدر) پیچ شده که محور از وسط آن بیرون میآید. این محور از توپی پشت وان رد میشود و روی دو بلبرینگ شیار عمیق با اندازههای متفاوت میچرخد:
- بلبرینگ بزرگ در سمت دیگ، یعنی سمت آب، که بار بیشتری میگیرد؛
- بلبرینگ کوچک در سمت بیرون، نزدیک پولی یا موتور؛
- کاسه نمد محور در جلوی بلبرینگ بزرگ که لبهاش روی محور یا روی بوش محور مینشیند و آب را از بلبرینگ دور نگه میدارد.
در بعضی مدلها روی محور یک بوش برنجی یا استیل هست که لبهی کاسه نمد روی آن کار میکند. اگر این بوش خط افتاده یا ساییده باشد، کاسه نمد نو هم دوام نمیآورد و باید بوش یا سهشاخه هم بررسی شود.
در لباسشویی درب بالا (تاپلودر) ساختار فرق دارد: دیگ عمودی است و بلبرینگها معمولاً در مجموعهی گیربکس یا کلاچ زیر وان قرار دارند. اصل کار یکی است، یعنی بلبرینگها و کاسه نمد با هم عوض میشوند، اما ترتیب باز کردن به طراحی همان مدل بستگی دارد.
موتور تسمهای و دایرکت درایو
لباسشوییها از نظر انتقال حرکت دو دستهاند و باز کردن پشت دستگاه در این دو فرق دارد:
- تسمهای: موتور زیر وان است و با یک تسمهی چندشیار پولی بزرگ پشت وان را میچرخاند. برای رسیدن به محور، تسمه و پولی باز میشوند. تسمهی کهنه یا ترکخورده را در همین فرصت عوض کنید؛ کد آن را از پشت تسمه بخوانید.
- دایرکت درایو (اینورتر): روتور موتور مستقیم روی انتهای محور بسته شده و استاتور به پشت وان پیچ شده است؛ مدلهای اینورتر بعضی برندها، مثل بخشی از مدلهای الجی و سامسونگ، این طراحی را دارند. در این دستگاهها روتور و استاتور با دقت و بدون ضربه باز میشوند، سیمکشی و سنسور موتور علامتگذاری میشود و آهنرباهای روتور نباید ضربه بخورند.
در هر دو نوع، بلبرینگها و کاسه نمد در توپی پشت وان هستند و کار اصلی تعویض یکی است.
مراحل تعویض بلبرینگ ماشین لباسشویی
این مراحل کلیات کار در لباسشویی درب جلو است. ترتیب دقیق و پیچها در هر مدل فرق دارد؛ اگر راهنمای سرویس سازندهی دستگاه را دارید، آن مقدم است.
- ایمنی: دوشاخه را بکشید، شیر آب را ببندید و آب باقیمانده را از فیلتر پمپ تخلیه کنید.
- باز کردن بدنه: درِ بالا، پنل جلو یا پشت، وزنههای بتنی و شیلنگها را باز کنید. از سیمکشی و جای هر پیچ عکس بگیرید.
- جدا کردن انتقال حرکت: در مدل تسمهای، تسمه و سپس پیچ وسط پولی و خود پولی را باز کنید؛ در دایرکت درایو، روتور و استاتور را.
- بیرون آوردن وان: فنرها، کمکفنرها، دهانهی لاستیکی جلوی وان و سیمها را جدا کنید و مجموعهی وان و دیگ را بیرون بیاورید.
- جدا کردن دیگ از وان: در وانهای پیچی، دو نیمهی وان باز میشود. بعضی مدلها وان یکتکهی جوشخورده دارند که باید با دقت بریده و دوباره با پیچ بسته شود، یا کل مجموعهی وان عوض شود. سپس محور را با پرس یا ضربهی کنترلشده روی سر محور، با یک قطعهی نرم میان چکش و محور، از بلبرینگها بیرون دهید.
- بیرون آوردن بلبرینگها و کاسه نمد: بلبرینگها را از سمت مقابل، با سنبهای که فقط روی رینگ بیرونی مینشیند و دور تا دور بهتناوب ضربه میزند، از توپی بیرون کنید. بلبرینگ پیادهشده دوباره استفاده نمیشود.
- تمیز کردن نشیمنگاه: زنگ، رسوب و گریس کهنه را از جای بلبرینگها و کاسه نمد پاک کنید و محور و بوش را از نظر خط و ساییدگی بررسی کنید.
- جا زدن بلبرینگهای نو: بلبرینگ را صاف و هممحور با یک جازن یا بلبرینگ قدیمی که روی رینگ بیرونی مینشیند، تا ته نشیمنگاه در توپی بنشانید. نیرو نباید از ساچمهها رد شود؛ یعنی هرگز روی رینگ داخلی ضربه نزنید.
- کاسه نمد نو: لبهی کاسه نمد را کمی گریس بزنید، جهتش را مثل کاسه نمد قبلی بگذارید (لبه به سمت آب) و آن را صاف و همسطح با ابزار تخت جا بزنید.
- سوار کردن محور: محور را از داخل رینگ داخلی بلبرینگها رد کنید و هنگام فشار دادن، از پشت رینگ داخلی تکیهگاه بدهید تا نیرو به ساچمهها نرسد. سپس به ترتیب عکس باز کردن، دستگاه را ببندید و ابتدا یک دور شستشوی خالی بزنید.
اصول کلی نصب و پیاده کردن، یعنی اینکه نیرو فقط روی رینگی وارد شود که سفت جا میرود، و روش نصب گرم، در راهنمای نصب و پیاده کردن بلبرینگ آمده است. بلبرینگ آببنددار را بالاتر از ۸۰ درجه گرم نکنید و هرگز از شعله استفاده نکنید.
برای خرید چه چیزی را از قطعهی قبلی بخوانید؟
بلبرینگ و کاسه نمد مناسب را از روی قطعههای پیادهشده انتخاب کنید، نه از روی نام و مدل لباسشویی:
- کد هر دو بلبرینگ: روی رینگ بیرونی یا پولک حک شده است، مثل کدهای سری 62 و 63. دو بلبرینگ تقریباً همیشه اندازهی متفاوت دارند؛ هر دو کد را جدا یادداشت کنید.
- پسوند آببندی: اگر بلبرینگ قبلی 2Z یا ZZ (دو پولک فلزی) یا 2RS (دو آببند لاستیکی) بوده، همان را بخرید. فرق این پسوندها را در معنی ZZ و 2RS ببینید.
- لقی داخلی: اگر روی بلبرینگ قبلی C3 حک شده، بلبرینگ نو هم باید C3 باشد.
- اندازهی کاسه نمد: سه عدد قطر محور، قطر بیرونی و پهنا معمولاً روی خود کاسه نمد نوشته شده است. اگر پاک شده بود، با کولیس اندازه بگیرید. کاسه نمد محور لباسشویی معمولاً لاستیکی با لبهی دوبل است؛ انواع کاسه نمد و خواندن کد آن را ببینید و از کاسه نمدهای صنعتی هماندازه را انتخاب کنید.
اگر کد بلبرینگ پاک شده بود، قطر داخلی، قطر بیرونی و پهنای آن را با کولیس بسنجید و با جدول اندازهها در بلبرینگهای پرمصرف تعمیرگاه مقایسه کنید. ابعاد بلبرینگهای شیار عمیق در همهی برندها استاندارد است، پس یک کد از SKF، FAG، NSK، NTN یا KOYO همان اندازه را دارد.
بلبرینگ و کاسه نمد را با هم تعویض کنید
چند اشتباه رایج عمر تعمیر را کوتاه میکند:
- تعویض یک بلبرینگ: وقتی بلبرینگ بزرگ خراب شده، بلبرینگ کوچک هم همان سالها را کار کرده است. هر دو را با هم عوض کنید.
- نگه داشتن کاسه نمد قدیمی: کاسه نمد ساییده علت اصلی خرابی بوده است؛ بلبرینگ نو با کاسه نمد قدیمی دوباره زود خراب میشود.
- ضربه روی رینگ اشتباه: ضربهی چکش روی رینگ داخلی هنگام جا زدن در توپی، شیارها را فرو میبرد و بلبرینگ نو از روز اول صدا میدهد.
- بیتوجهی به محور و بوش: اگر محور جای لبهی کاسه نمد خط عمیق انداخته یا سهشاخه زنگ زده و ترک خورده، تعمیر بدون تعویض آن دوام نمیآورد.
محرک چرخش بلبرینگهای شیار عمیق و کاسه نمدهای اندازههای مختلف را از برندهای معتبر تأمین میکند. کد هر دو بلبرینگ و اندازهی کاسه نمد را تلفنی یا در واتساپ بفرستید تا موجودی و قیمت روز را اعلام کنیم.



