ساعت پاسخگویی ۹ صبح تا ۶ عصر ۹ صبح تا ۶ عصر ۰۹۱۲۴۶۴۶۴۷۰ ۰۲۱۳۳۹۹۸۱۰۰ ۰۲۱۳۳۹۹۸۱۲۱
بلبرینگ پرمصرف تعمیرگاه: جدول سایزها، خواندن کد و ابزار تعویض
فهرست مطالب
  1. چرا چند سری بلبرینگ بیشتر کار تعمیرگاه را می‌پوشاند؟
  2. جدول سایزهای پرمصرف تعمیرگاه
  3. قفسه‌ی تعمیرگاه: چه چیزهایی را دم دست نگه داریم؟
  4. کد را از بلبرینگ قبلی بخوانید، نه از نام دستگاه
  5. وسایل خانگی و موتورهای برقی: کولر آبی، جاروبرقی، لباسشویی، پمپ
  6. ابزار پیاده کردن: بلبرینگ کش چنگکی، جداکننده و بلبرینگ کش داخلی
  7. ابزار نصب: جازن، پرس و هیتر القایی
  8. گریس و گریس‌پمپ در تعمیرگاه
  9. تسمه در تعمیرگاه
  10. سفارش چند کد با هم
  11. پرسش‌های پرتکرار

بلبرینگ‌هایی که یک تعمیرگاه بیش از همه عوض می‌کند، چند سری از بلبرینگ شیار عمیق است: سری 60 (باریک)، سری 62 و 63 (پهن‌تر و پربارتر) و بلبرینگ‌های کوچک سه‌رقمی مثل 608 و 626. الکتروموتورهای کوچک، پمپ‌ها، کولر آبی، جاروبرقی، لباسشویی، ابزار برقی و دینام‌ها تقریباً همه با همین اندازه‌ها کار می‌کنند. اندازه‌ی هرکدام را در جدول‌های همین صفحه آورده‌ایم، اما مرجع تعویض همیشه کدی است که روی بلبرینگ قبلی حک شده است؛ با آن کد، همان نوع آب‌بند و همان لقی داخلی را سفارش می‌دهید. کنار بلبرینگ، کاسه‌نمد و گریس هم در هر تعمیرگاهی مصرف دارند.

در ادامه می‌گوییم کدام سایزها را در قفسه نگه دارید، کد را چطور بخوانید، در وسایل خانگی و موتورهای برقی سراغ چه بروید و ابزارهای بلبرینگ کش، جازن، هیتر و گریس‌پمپ هرکدام برای چه کاری‌اند و چطور درست به کار می‌روند. محرک چرخش بلبرینگ، یاتاقان، تسمه، گریس و کاسه‌نمد تأمین می‌کند و ابزار نمی‌فروشد؛ بخش ابزار برای این است که بلبرینگ نو در دقیقه‌ی نصب خراب نشود.

چرا چند سری بلبرینگ بیشتر کار تعمیرگاه را می‌پوشاند؟

بلبرینگ شیار عمیق ساده‌ترین و رایج‌ترین بلبرینگ است: بار شعاعی و بار محوری متوسط را در دو جهت می‌گیرد، دور بالا را تحمل می‌کند و با پولک یا آب‌بند دوطرفه، گریس‌خورده و بسته از کارخانه بیرون می‌آید. برای همین سازنده‌های موتور و وسایل خانگی تا جایی که بتوانند از آن استفاده می‌کنند. ابعاد این بلبرینگ‌ها را استاندارد ISO 15 تعیین می‌کند؛ یعنی یک 6203 از SKF، FAG، NSK، NTN، KOYO یا NACHI همان ۱۷ × ۴۰ × ۱۲ میلی‌متر است و جای هم می‌نشینند.

سه سری اصلی در یک قطر داخلی فرقشان در قطر خارجی و پهناست. برای مثال با سوراخ ۲۵ میلی‌متر، 6005 اندازه‌ی ۲۵ × ۴۷ × ۱۲، 6205 اندازه‌ی ۲۵ × ۵۲ × ۱۵ و 6305 اندازه‌ی ۲۵ × ۶۲ × ۱۷ میلی‌متر دارد. سری سنگین‌تر جای بیشتری می‌گیرد و بار بیشتری تحمل می‌کند؛ پس اگر محفظه برای 6305 ساخته شده، 6205 در آن لق است و برعکس. منطق کامل این سری‌ها را در جدول ابعاد بلبرینگ 6000، 6200 و 6300 و بخش‌های کد را در راهنمای خواندن کد بلبرینگ توضیح داده‌ایم.

جدول سایزهای پرمصرف تعمیرگاه

سری 62 و 63

این دو سری بیشترین سهم را در الکتروموتورها، پمپ‌های آب، گیربکس‌های کوچک، پولی‌ها و دستگاه‌های کارگاهی دارند. جدول زیر قطر داخلی ۱۰ تا ۳۰ میلی‌متر را نشان می‌دهد؛ هر کد به صفحه‌ی همان بلبرینگ و هر برند به صفحه‌ی آن برند لینک شده است.

کدقطر داخلی dقطر خارجی Dپهنا Bبرندهای روی سایت
6200۱۰۳۰۹SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN،‏ KG
6201۱۲۳۲۱۰SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
6202۱۵۳۵۱۱SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
6203۱۷۴۰۱۲SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN،‏ KG
6204۲۰۴۷۱۴SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
6205۲۵۵۲۱۵SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
6206۳۰۶۲۱۶SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN،‏ KG
6300۱۰۳۵۱۱SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
6301۱۲۳۷۱۲SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
6302۱۵۴۲۱۳SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
6303۱۷۴۷۱۴SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
6304۲۰۵۲۱۵FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
6305۲۵۶۲۱۷SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
6306۳۰۷۲۱۹SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
بلبرینگ‌های شیار عمیق سری ۶۲ و ۶۳ با قطر داخلی ۱۰ تا ۳۰ میلی‌متر، از کاتالوگ سازنده‌ها؛ ابعاد به میلی‌متر. پسوند آب‌بند (2RS، ZZ و…) جدا سفارش داده می‌شود.

دو رقم آخر کد شماره‌ی سوراخ است: 00 یعنی ۱۰، 01 یعنی ۱۲، 02 یعنی ۱۵ و 03 یعنی ۱۷ میلی‌متر؛ از 04 به بعد عدد را در ۵ ضرب کنید (6206 قطر داخلی ۳۰ دارد). با همین قاعده، اگر روی بلبرینگ فقط بخشی از کد خوانا مانده باشد، با اندازه‌گیری قطر داخلی با کولیس می‌شود حدس را تأیید کرد.

سری 60: بلبرینگ‌های باریک

سری 60 همان قطر داخلی را با قطر خارجی و پهنای کمتر دارد و جایی به کار می‌رود که جا تنگ است و بار سبک: فن‌ها، موتورهای کوچک، پولی‌های هرزگرد و برخی ابزارهای برقی.

کدقطر داخلی dقطر خارجی Dپهنا Bبرندهای روی سایت
6000۱۰۲۶۸SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN،‏ KG
6001۱۲۲۸۸SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
6002۱۵۳۲۹SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN،‏ KG
6003۱۷۳۵۱۰SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
6004۲۰۴۲۱۲SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN،‏ KG
6005۲۵۴۷۱۲SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN،‏ KG
6006۳۰۵۵۱۳SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ NACHI،‏ TIMKEN
بلبرینگ‌های شیار عمیق سری ۶۰ (باریک) با قطر داخلی ۱۰ تا ۳۰ میلی‌متر؛ ابعاد به میلی‌متر.

اشتباه رایج این است که 6001 (۱۲ × ۲۸ × ۸) با 6201 (۱۲ × ۳۲ × ۱۰) یکی گرفته شود چون قطر داخلی هر دو ۱۲ است. پیش از سفارش، قطر خارجی و پهنا را هم با کد بسنجید.

بلبرینگ‌های کوچک سه‌رقمی

بلبرینگ‌های سه‌رقمی سری 60، 62 و 63 قطر داخلی زیر ۱۰ میلی‌متر دارند و رقم آخر کدشان خود قطر داخلی به میلی‌متر است: 608 سوراخ ۸ و 626 سوراخ ۶ میلی‌متر. این‌ها در موتورهای کوچک برقی، جاروبرقی، چرخ‌خیاطی، ابزار برقی دستی، فن‌ها و قرقره‌ها زیاد دیده می‌شوند.

کدقطر داخلی dقطر خارجی Dپهنا Bبرندهای روی سایت
608۸۲۲۷SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ TIMKEN
609۹۲۴۷SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ TIMKEN
623۳۱۰۴SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ TIMKEN
624۴۱۳۵SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ TIMKEN
625۵۱۶۵SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ TIMKEN
626۶۱۹۶SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ TIMKEN
627۷۲۲۷SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ TIMKEN
629۹۲۶۸SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ KOYO،‏ TIMKEN
634۴۱۶۵SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ TIMKEN
635۵۱۹۶SKF،‏ FAG،‏ NSK،‏ NTN،‏ KOYO،‏ TIMKEN
636۶۲۲۷NSK
بلبرینگ‌های کوچک با قطر داخلی زیر ۱۰ میلی‌متر (موتورهای کوچک برقی و ابزار)؛ ابعاد به میلی‌متر.

بلبرینگ‌های کوچک‌تر از این‌ها، با قطر خارجی چند میلی‌متری، در جدول ابعاد بلبرینگ مینیاتوری آمده‌اند و همه‌ی برندها را در فهرست بلبرینگ‌های مینیاتوری می‌بینید.

قفسه‌ی تعمیرگاه: چه چیزهایی را دم دست نگه داریم؟

هر تعمیرگاه کار خودش را دارد و بهترین فهرست، فهرست بلبرینگ‌هایی است که در چند ماه گذشته عوض کرده‌اید. با این حال، برای تعمیرگاهی که الکتروموتور، پمپ و وسایل خانگی تعمیر می‌کند، این‌ها معمولاً بیشترین گردش را دارند:

  • بلبرینگ‌های شیار عمیق سری 62 و 63 با قطر داخلی ۱۰ تا ۳۰ میلی‌متر (جدول بالا) و چند سایز سری 60.
  • بلبرینگ‌های کوچک 608، 625، 626 و 629.
  • نسخه‌ی دوطرف‌بسته‌ی هر سایز: بیشتر بلبرینگ‌هایی که در موتورهای کوچک و وسایل خانگی عوض می‌شوند پولک‌دار یا لاستیک‌دارند. هر برند پسوند خودش را دارد: SKF آب‌بند لاستیکی را 2RSH یا 2RSL و پولک را 2Z می‌نویسد، NSK و KOYO پولک را ZZ، NTN آب‌بند را LLU و FAG آن را 2RSR. معنی هرکدام و اینکه کدام برای گرد و غبار و آب بهتر است، در بلبرینگ ZZ و 2RS چیست آمده است.
  • لقی C3 برای الکتروموتورها: بسیاری از سازنده‌های الکتروموتور بلبرینگ با لقی داخلی بیشتر از معمول (C3) می‌گذارند تا گرم شدن و انبساط شفت لقی را از بین نبرد. اگر بلبرینگ قبلی C3 داشته، نو هم باید C3 باشد. دلیلش را در بلبرینگ الکتروموتور نوشته‌ایم.
  • یاتاقان‌های رایج برای کارگاه‌هایی که با نوار نقاله، فن صنعتی و ماشین‌آلات کشاورزی سروکار دارند: یاتاقان ایستاده UCP و یاتاقان چهارپیچ UCF، و جدولشان در جدول ابعاد یاتاقان UCP، UCF و UCFL.
  • گریس عمومی برای بلبرینگ‌های باز و یاتاقان‌های گریس‌خوردار، و چند سایز تسمه که در کار شما بیشتر عوض می‌شوند (پایین‌تر).

بلبرینگ را تا لحظه‌ی نصب در جعبه‌ی خودش و در جای خشک نگه دارید. بلبرینگ بی‌جعبه‌ای که مدتی در کشوی ابزار مانده، گرد و براده گرفته است و دیگر بلبرینگ نو حساب نمی‌شود.

کد را از بلبرینگ قبلی بخوانید، نه از نام دستگاه

بیشترین پرسش تعمیرکارها این است که «شماره‌ی بلبرینگ فلان دستگاه چیست؟». پاسخ مطمئن را فقط کتاب قطعات (پارتس‌بوک) یا دفترچه‌ی تعمیرات سازنده‌ی همان دستگاه و همان مدل می‌دهد، و یک مدل با یک نام ممکن است در سال‌های مختلف موتور یا بلبرینگ متفاوت گرفته باشد. راه عملی و دقیق‌تر این است:

  1. بلبرینگ را پیاده کنید و پیشانی رینگ بیرونی یا داخلی را تمیز کنید. کد معمولاً آنجا حک شده است، مثلاً 6203-2RSH/C3 یا 6203ZZ C3.
  2. همه‌ی حروف و اعداد را یادداشت کنید: کد اصلی (6203)، پسوند آب‌بند (2RS، ZZ) و لقی (C3). هر بخش را می‌شود در برند دیگر با معادلش جایگزین کرد؛ جدول معادل‌ها در معادل بلبرینگ در برندهای مختلف است.
  3. اگر کد پاک شده، قطر داخلی، قطر خارجی و پهنا را با کولیس بسنجید و با جدول‌های بالا مقایسه کنید. سه عدد با هم یک بلبرینگ را مشخص می‌کنند.
  4. نوع آب‌بند را از ظاهر ببینید: پولک فلزی یا لاستیک رنگی، در یک طرف یا دو طرف.

اگر روی بلبرینگ کد عجیب یا نام برند ناآشنا دیدید، پیش از خرید نسخه‌ی اصل، تشخیص بلبرینگ اصل از تقلبی را بخوانید.

وسایل خانگی و موتورهای برقی: کولر آبی، جاروبرقی، لباسشویی، پمپ

در وسایل خانگی، سازنده‌ها از بلبرینگ‌های شیار عمیق استاندارد استفاده می‌کنند، نه بلبرینگ اختصاصی. اما شماره‌ی دقیق به مدل و سال ساخت بستگی دارد و ما فقط شماره‌ای را می‌نویسیم که سند خود سازنده‌ی دستگاه گفته باشد. برای این وسایل چنین سندی در دست نداریم؛ پس به جای فهرست شماره، می‌گوییم کجا را نگاه کنید:

کولر آبی

در کولر آبی دو جای بلبرینگ هست: موتور (دو بلبرینگ کوچک در دو سر شفت موتور) و شفت پروانه که با تسمه و پولی می‌چرخد و در بیشتر کولرها روی دو بلبرینگ یا یاتاقان در دو طرف بدنه سوار است. عدد مدل کولر (مثل ۳۵۰۰ یا ۷۰۰۰) به هوادهی آن اشاره دارد و شماره‌ی بلبرینگ از آن به دست نمی‌آید؛ سازنده‌های مختلف در یک مدل موتور و پایه‌ی متفاوت گذاشته‌اند. بلبرینگ را پیاده کنید و کدش را بخوانید. چون کولر در رطوبت کار می‌کند، نسخه‌ی دوطرف آب‌بند لاستیکی (2RS) معمولاً از پولکی (ZZ) دوام بیشتری دارد، به شرط اینکه بلبرینگ قبلی هم در همان جا با همین نوع جا شده باشد. تسمه‌ی کولر را هم با کد روی پشت آن عوض کنید.

جاروبرقی

موتور جاروبرقی با دور بسیار بالا می‌چرخد و بلبرینگ‌هایش کوچک‌اند؛ معمولاً از سایزهای جدول بلبرینگ‌های کوچک یا سری 60. صدای زوزه یا گرم شدن موتور اغلب از همین بلبرینگ‌هاست. چون دور بالاست، بلبرینگ نو باید از برندی معتبر و با همان آب‌بند قبلی باشد و هنگام نصب هیچ ضربه‌ای به رینگ دیگر نخورد.

لباسشویی

در لباسشویی‌های درب از جلو، دیگ معمولاً روی دو بلبرینگ شیار عمیق در پشت مخزن سوار است و یک کاسه‌نمد جلوی آب را می‌گیرد. وقتی بلبرینگ صدا می‌دهد، بیشتر وقت‌ها کاسه‌نمد هم آب رد داده است؛ پس هر دو بلبرینگ و کاسه‌نمد را با هم عوض کنید. کد دو بلبرینگ با هم فرق دارد و کاسه‌نمد را با سه عدد قطر شفت، قطر بیرونی و پهنا سفارش می‌دهند؛ خواندن کد کاسه‌نمد را در انواع کاسه نمد و خواندن کد توضیح داده‌ایم. کاسه‌نمدها را می‌شود با همین اندازه‌ها از ما سفارش داد.

الکتروموتور و پمپ

الکتروموتورهای کوچک و پمپ‌های خانگی و کشاورزی بیشتر سری 62 و 63 دارند و دو سر موتور گاهی دو کد متفاوت دارند. لقی C3، رولبرینگ استوانه‌ای در سمت پولی موتورهای بزرگ‌تر و مراحل تعویض را در بلبرینگ الکتروموتور: انواع و تعویض ببینید. اگر بلبرینگ نو هم زود صدا یا گرما داد، علت را در صدای بلبرینگ و علت داغ کردن بلبرینگ دنبال کنید.

ابزار پیاده کردن: بلبرینگ کش چنگکی، جداکننده و بلبرینگ کش داخلی

قاعده‌ی پیاده کردن همان قاعده‌ی نصب است: ابزار باید رینگی را بکشد که سفت جا رفته است. روی شفت، این رینگ معمولاً رینگ داخلی است و در محفظه، رینگ بیرونی. SKF در کاتالوگ محصولات نگهداری‌اش سه نوع اصلی بلبرینگ کش را این‌طور معرفی می‌کند:

سه ابزار پیاده کردن بلبرینگ: پولی‌کش چنگکی، جداکننده و بلبرینگ کش داخلی، و جایی که هرکدام بلبرینگ را می‌گیرد
پولی‌کش چنگکی و جداکننده پشت رینگ داخلی بلبرینگی را می‌گیرند که روی شفت سفت است؛ بلبرینگ کش داخلی بلبرینگ را از محفظه بیرون می‌کشد و نیرویش از ساچمه‌ها می‌گذرد.
  • بلبرینگ کش (پولی‌کش) چنگکی: رایج‌ترین ابزار برای بیرون کشیدن بلبرینگ از روی شفت؛ دو یا سه بازو دارد که پشت قطعه می‌گیرند و پیچ وسط، سر شفت را هل می‌دهد. مدل سه‌بازو روی قطعه بهتر وسط می‌نشیند و کج نمی‌کشد. نوک پیچ باید درست روی مرکز شفت بنشیند تا هم شفت آسیب نبیند و هم ابزار کج نشود. اگر چنگک‌ها فقط به رینگ بیرونی می‌رسند، نیرو از ساچمه‌ها می‌گذرد و آن بلبرینگ دیگر برای استفاده‌ی دوباره مناسب نیست.
  • جداکننده (سپراتور): وقتی پشت بلبرینگ جای چنگک نیست، دو نیمه‌ی تیز آن میان بلبرینگ و شانه‌ی شفت یا قطعه‌ی کناری جا می‌رود و رینگ داخلی را از پشت می‌گیرد؛ بعد با میله‌ها و پیچ مثل پولی‌کش کشیده می‌شود. SKF جداکننده‌ی کوچکش (TMBS 50E) را برای شفت‌های ۷ تا ۵۰ میلی‌متر می‌سازد؛ یعنی همان محدوده‌ی بیشتر کارهای تعمیرگاهی.
  • بلبرینگ کش داخلی: برای بلبرینگی که در محفظه سفت است و از پشت دسترسی ندارد، مثل بلبرینگ داخل درپوش موتور یا پوسته‌ی گیربکس. ابزار از سوراخ بلبرینگ رد می‌شود، پشت رینگ داخلی باز می‌شود و با چکش لغزنده (پتک کشویی) بیرون کشیده می‌شود. SKF این کیت‌ها را برای قطر داخلی ۷ تا ۶۰ میلی‌متر دارد. چون در این حالت نیرو از رینگ داخلی و ساچمه‌ها به رینگ بیرونی می‌رسد، بلبرینگ پیاده‌شده را کنار بگذارید.

SKF ابزار دیگری هم برای محفظه‌های بسته دارد که چنگک‌هایش میان دو رینگ، در شیار ساچمه می‌نشیند؛ اما می‌گوید این ابزار فقط برای بلبرینگ‌های شیار عمیق خود SKF ساخته شده، چون هندسه‌ی شیار در برندهای دیگر فرق دارد و گرفتن چنگک تضمین نمی‌شود. همچنین توصیه می‌کند ابزاری انتخاب کنید که بیشینه‌ی نیرویش از نیروی لازم بیشتر باشد؛ نیروی لازم به سطح تماس، میزان تداخل و زنگ‌زدگی نشیمنگاه بستگی دارد.

ابزار نصب: جازن، پرس و هیتر القایی

به گفته‌ی SKF، نصب نادرست، که بیشترش با زور و ضربه است، تا ۱۶ درصد خرابی‌های زودرس بلبرینگ را می‌سازد. روش قدیمی تعمیرگاه‌ها، یعنی چکش و یک تکه لوله‌ی کهنه، دقیقاً همان چیزی است که این خرابی‌ها را می‌سازد: لوله صاف روی رینگ نمی‌نشیند، کج می‌زند یا به رینگ دیگر هم می‌خورد.

  • کیت جازن (ابزار بلبرینگ جازن): یک سری حلقه‌ی ضربه‌ای که هرکدام دقیقاً به قطر داخلی و بیرونی یک بلبرینگ می‌خورد، چند غلاف (لوله) و یک چکش بی‌برگشت. حلقه را روی رینگی می‌گذارید که سفت جا می‌رود و به سر غلاف ضربه می‌زنید. کیت TMFT 36 شرکت SKF، برای نمونه، ۳۶ حلقه و ۳ غلاف دارد و قطر داخلی ۱۰ تا ۵۵ و قطر خارجی ۲۶ تا ۱۲۰ میلی‌متر را می‌پوشاند؛ یعنی همه‌ی سایزهای جدول‌های بالا. SKF آن را برای شفت استوانه‌ای می‌داند، نه نشیمنگاه مخروطی و بوش آداپتور.
  • پرس: برای تداخل بیشتر یا بلبرینگ‌های متوسط، پرس دستی یا هیدرولیکی با همان حلقه یا غلاف، فشار یکنواخت و بدون ضربه می‌دهد.
  • هیتر القایی: برای بلبرینگ‌های بزرگ‌تر که سرد جا نمی‌روند، رینگ را با القای مغناطیسی گرم می‌کند تا کمی بزرگ شود و آزادانه روی شفت برود. SKF شعله‌ی باز را روشی بی‌کنترل می‌داند که اغلب به بلبرینگ آسیب می‌زند و می‌گوید نباید از آن استفاده کرد؛ حمام روغن هم خطر آلودگی دارد. هیترهای SKF بلبرینگ را پس از گرم کردن مغناطیس‌زدایی می‌کنند تا براده‌ی آهن جذبش نشود، و SKF بلبرینگ پولک‌دار یا آب‌بنددار را بالاتر از ۸۰ درجه گرم نمی‌کند.

مرحله‌های نصب سرد و گرم، دمای مجاز بلبرینگ باز و بسته، نصب روی بوش آداپتور و بازبینی پس از نصب را در روش نصب و پیاده کردن بلبرینگ با جزئیات آورده‌ایم.

اشتباه‌هایی که بلبرینگ نو را در دقیقه‌ی اول خراب می‌کند

  • ضربه از روی ساچمه‌ها: کوبیدن به رینگ بیرونی وقتی رینگ داخلی روی شفت جا می‌رود (یا برعکس). نیرو از ساچمه‌ها می‌گذرد، در شیار فرورفتگی‌های ریز می‌گذارد و بلبرینگ از روز اول صدا می‌دهد.
  • گرم کردن با شعله‌ی مشعل: گرمای نایکنواخت رینگ را از سختی می‌اندازد و آب‌بند و گریس بلبرینگ بسته را می‌سوزاند.
  • شستن بلبرینگ آب‌بنددار یا گریس زدن از کنار آب‌بند: گریس کارخانه بیرون می‌رود یا لبه‌ی آب‌بند برمی‌گردد.
  • نصب روی شفت ساییده یا خط‌افتاده: رینگ داخلی روی شفت می‌چرخد و شفت را بیشتر می‌خورد. اگر بلبرینگ قبلی روی شفت چرخیده، پیش از نصب بلبرینگ نو، شفت را اندازه بگیرید.
  • عوض کردن لقی یا آب‌بند بی‌دلیل: بلبرینگ بدون C3 به جای C3 در موتور گرم می‌شود.
  • دوباره به کار بردن بلبرینگی که با کشیدن از رینگ اشتباه پیاده شده است.

گریس و گریس‌پمپ در تعمیرگاه

بلبرینگ‌های دوطرف‌بسته (2RS، ZZ) با گریس کارخانه تا پایان عمرشان کار می‌کنند و گریس‌کاری نمی‌خواهند. گریس‌پمپ برای یاتاقان‌ها، بلبرینگ‌های باز در محفظه‌ی گریس‌خوردار و ماشین‌آلاتی است که گریس‌خور (گریس‌نیپل) دارند. چند نکته در کار با گریس‌پمپ، چه دستی، چه بادی و چه سطلی:

  • برای هر نوع گریس یک گریس‌پمپ جدا داشته باشید و رویش برچسب بزنید؛ همه‌ی گریس‌ها با هم سازگار نیستند و مخلوطشان ممکن است نرم شود و بیرون بریزد.
  • سر گریس‌خور و نازل را پیش از تزریق پاک کنید؛ خاکی که با گریس به داخل برود بیش از کمبود گریس آسیب می‌زند.
  • آرام و به اندازه بزنید. فشار زیاد آب‌بند را بیرون می‌زند و گریس زیاد بلبرینگ را داغ می‌کند. مقدار هر بار پمپ زدن را یک‌بار با ترازو وزن کنید.
  • مقدار و فاصله‌ی گریس‌کاری را از رابطه‌های سازنده حساب کنید؛ روش و جدول‌ها در گریس‌کاری بلبرینگ: مقدار و زمان است.

برای بیشتر بلبرینگ‌ها و یاتاقان‌های عمومی، گریس لیتیومی با گرید NLGI ۲ انتخاب رایجی است؛ آن را در گریس پایه لیتیوم، از جمله گریس لیتیومی شل، و همه‌ی گریس‌ها را در دسته‌ی گریس می‌بینید. معنی نام گریس‌های SKF و شل گادوس و انتخاب میانشان را در گریس SKF و شل گادوس و اصول انتخاب گریس را در انتخاب گریس بلبرینگ نوشته‌ایم.

تسمه در تعمیرگاه

تسمه‌ی کولر، پمپ، کمپرسور باد و دستگاه‌های کارگاهی بیشتر تسمه‌ی V شکل است. کد روی پشت تسمه، مثل A 50 یا SPZ 1000، مقطع و طول را می‌گوید و از هر برندی همان اندازه را می‌دهد؛ جدول مقطع‌ها و طول‌ها در جدول ابعاد تسمه V شکل است. تسمه‌ها را در تسمه V شکل، از جمله کنتیننتال و باندو، می‌بینید. اگر تسمه زود پاره یا ترک می‌شود، پیش از عوض کردن دوباره، هم‌راستایی پولی‌ها و کشش را بسنجید؛ علت‌ها در علت خرابی و پاره شدن تسمه آمده است.

سفارش چند کد با هم

بلبرینگ‌های این صفحه را در فهرست بلبرینگ‌های شیار عمیق و برای هر برند جدا، مثل SKF، NSK و KOYO، می‌بینید؛ صفحه‌ی هر بلبرینگ، مثلاً 6203 SKF یا 608 SKF، ابعاد، ظرفیت بار، کدهای سفارش و «هم‌اندازه در برندهای دیگر» را دارد. جدول همه‌ی سایزها و برندها هم در کاتالوگ بلبرینگ شیار عمیق است.

برای پر کردن قفسه یا سفارش چند قطعه با هم، یک فهرست بنویسید: در هر خط کد کامل با پسوند آب‌بند و لقی (مثلاً 6203-2RS C3)، تعداد و برند مورد نظر، و اگر کدی پاک شده، سه اندازه‌ی آن. فهرست را از راه تلفن یا واتس‌اپ برای ما بفرستید؛ کارشناسان ما موجودی، برند و زمان تحویل هر خط را اعلام می‌کنند. شماره‌ها و ساعت پاسخگویی در تماس با ما است.

پرسش‌های پرتکرار

شماره بلبرینگ موتور کولر آبی چیست؟

شماره به سازنده‌ی موتور و مدل بستگی دارد و از عدد مدل کولر به دست نمی‌آید. بلبرینگ را پیاده کنید، کد روی رینگ را بخوانید و اگر پاک شده، قطر داخلی، قطر خارجی و پهنا را با کولیس بسنجید و با جدول مقایسه کنید.

بلبرینگ 6203 چه ابعادی دارد؟

قطر داخلی ۱۷، قطر خارجی ۴۰ و پهنای ۱۲ میلی‌متر، در همه‌ی برندها. پسوند آب‌بند و لقی را از بلبرینگ قبلی بردارید.

بلبرینگ کش داخلی برای چه کاری است؟

برای بیرون کشیدن بلبرینگی که در محفظه سفت است و از پشت دسترسی ندارد. ابزار از سوراخ بلبرینگ رد می‌شود و پشت رینگ داخلی را می‌گیرد؛ چون نیرو از ساچمه‌ها می‌گذرد، آن بلبرینگ دوباره استفاده نمی‌شود.

می‌شود بلبرینگ را با چکش جا زد؟

فقط بلبرینگ کوچک با تداخل کم، و فقط با ضربه‌ی سبک روی سر ابزار جازن که روی رینگ سفت نشسته است. ضربه‌ی مستقیم به بلبرینگ، یا به رینگی که سفت جا نمی‌رود، شیارها را فرو می‌برد.

بلبرینگ 2RS را گریس‌کاری کنیم؟

نه. بلبرینگ دوطرف‌بسته با گریس کارخانه تا پایان عمرش کار می‌کند و گریس زدن از کنار آب‌بند آن را خراب می‌کند. وقتی صدا یا گرما داد، تعویض می‌شود.

چند کد بلبرینگ را با هم چطور سفارش دهیم؟

فهرستی با کد کامل هر بلبرینگ (پسوند آب‌بند و لقی)، تعداد و برند مورد نظر بنویسید و از راه تلفن یا واتس‌اپ بفرستید؛ موجودی و زمان تحویل هر خط را اعلام می‌کنیم.

مطالب مرتبط

ادامه‌ی مطالعه درباره‌ی انتخاب و نگهداری قطعات

بلبرینگ کشاورزی: بلبرینگ دیسک، تیلر، تراکتور و کمباین
بلبرینگ ۱۳ دقیقه

بلبرینگ کشاورزی: بلبرینگ دیسک، تیلر، تراکتور و کمباین

کدام بلبرینگ کجای ماشین‌آلات کشاورزی کار می‌کند: بلبرینگ سوراخ چهارگوش و شش‌گوش دیسک و تیلر، یاتاقان‌های کمباین، بلبرینگ ۵۰ و ۲۵ کمباین، بلبرینگ تراکتور، کاسه نمد و تسمه‌ی کمباین؛ با خواندن کد و راه سفارش.

بلبرینگ موتور سیکلت: محل، شماره و تعویض در چرخ، میل‌لنگ و گیربکس
بلبرینگ ۱۴ دقیقه

بلبرینگ موتور سیکلت: محل، شماره و تعویض در چرخ، میل‌لنگ و گیربکس

بلبرینگ‌های چرخ جلو و عقب، میل‌لنگ، گیربکس، گردن فرمان و استارت موتورهای ۱۲۵ و ۲۰۰؛ خواندن شماره از روی بلبرینگ قبلی، جدول ابعاد اندازه‌های رایج، نشانه‌های خرابی و نکته‌های نصب.

بلبرینگ سرامیکی و هیبریدی: جنس، مزیت، کاربرد و کد
بلبرینگ ۱۲ دقیقه

بلبرینگ سرامیکی و هیبریدی: جنس، مزیت، کاربرد و کد

بلبرینگ هیبریدی رینگ فولادی و ساچمه‌ی نیترید سیلیسیم دارد؛ عایق برق است، دور بیشتری می‌گیرد و در موتورهای با اینورتر جلوی خوردگی الکتریکی را می‌گیرد. فرق آن با تمام‌سرامیکی و رینگ عایق، و نشانه‌اش در کد SKF و FAG و NSK.