برای خرید تسمه صنعتی سه چیز لازم است: نوع تسمه (V شکل، آجدار، چندشیار، تایمینگ یا چندتایی)، مقطع یا پروفیل آن و طول. هر سه معمولاً در کدی که روی پشت تسمهی قبلی چاپ شده آمدهاند، مثل SPB 2240، B 50 یا 6PK1200؛ اگر کد پاک شده باشد، با اندازهگیری پهنا، ارتفاع و طول تسمه پیدا میشوند. با همین کد و تعداد مورد نیاز، استعلام قیمت تسمه صنعتی در چند دقیقه انجام میشود. در این مقاله توضیح دادهایم برای سفارش تسمه دقیقاً چه چیزی بفرستید، کد را چطور بخوانید یا اندازه بگیرید، چه چیزهایی قیمت یک تسمه را تغییر میدهد و خرید سازمانی تسمه چطور انجام میشود.
تسمههای صنعتی محرک چرخش از پنج سازنده است: کنتیننتال (ContiTech)، باندو (BANDO)، اپتیبلت (Optibelt)، دانگیل (DRB) و SWR. همهی آنها را در دستهی تسمه میبینید و هر سایز تسمهی V شکل در سایت صفحهی خودش را دارد، با ابعاد مقطع، طولها و سریهایی که سازنده آن سایز را در آنها میسازد.
پیش از خرید تسمه چه چیزی را باید بدانید؟
تسمه یک قطعهی استاندارد است: ابعاد مقطع و طولهای آن را استانداردهای ISO، DIN و RMA تعیین میکنند و یک SPB 2240 از هر برندی روی همان پولی مینشیند. پس برای خرید لازم نیست نام دستگاه یا مدل آن را بدانید؛ کافی است این سه را بدانید:
- نوع تسمه: تسمه V شکل روکشدار، تسمه آجدار (لبهباز دندانهدار)، تسمه چندشیار (پلیوی)، تسمه تایمینگ (دندهای)، تسمهی چندتایی یا تسمه دور متغیر (واریاتور). شکل تسمه و شیار پولی نوع را نشان میدهد؛ اگر با انواع تسمه آشنا نیستید، مقالهی انواع تسمه صنعتی و کاربرد آنها را ببینید.
- مقطع یا پروفیل: در تسمهی V شکل حرفهایی مثل A، B، SPA یا SPB؛ در تسمهی چندشیار PJ، PK یا PL؛ و در تسمهی تایمینگ پروفیل دندانه و گام آن، مثل 8M یا L.
- طول: عددی که بعد از مقطع میآید. این عدد در مقطعهای مختلف طول متفاوتی است: داخلی به اینچ، مؤثر به میلیمتر یا خارجی به دهم اینچ. برای همین طول را همیشه همراه مقطعش بفرستید.
دو چیز دیگر هم سفارش را کامل میکند: تعداد تسمههایی که روی یک پولی کار میکنند، و برند یا سری، اگر دستگاه یا دستورالعمل آن برند خاصی خواسته است.
کد روی پشت تسمه را بخوانید
بیشتر تسمهها روی پشتشان نام سازنده، نام سری، مقطع و طول را چاپ کردهاند. چند نمونه از کدهایی که در کاتالوگ سازندهها و صفحههای سایت میبینید:
- SPB 2240: تسمهی V باریک با مقطع SPB (پهنای بالای ۱۶٫۳ و ارتفاع ۱۳ میلیمتر) و طول مؤثر ۲۲۴۰ میلیمتر.
- B 50: تسمهی V کلاسیک با مقطع B و طول داخلی ۵۰ اینچ.
- XPB 2240: نسخهی آجدار همان SPB 2240، با همان مقطع و طول.
- 6PK1200: تسمهی چندشیار با شش شیار، مقطع PK و طول ۱۲۰۰ میلیمتر.
- 1200 8M 30: تسمهی تایمینگ با طول گام ۱۲۰۰ میلیمتر، پروفیل 8M و پهنای ۳۰ میلیمتر (نمونهی کاتالوگ Optibelt).
هر سازنده کد را کمی به شیوهی خودش مینویسد؛ مثلاً دانگیل تسمهی کلاسیک را با طول خارجی میدهد و Optibelt تسمهی کلاسیک را با نام ISO (پهنای بالا × طول داخلی به میلیمتر) هم مینویسد. این تفاوتها و شیوهی شناختن نوشتهی تسمهی اصل را در مقالهی برندهای تسمه صنعتی توضیح دادهایم. اگر حرف X در کد هست (BX یا XPB)، تسمه آجدار است؛ آن را هم در کد بنویسید، چون روی یک پولی چندشیاره تسمهی آجدار و روکشدار را نباید کنار هم بست.
برای استعلام قیمت تسمه صنعتی چه بفرستیم؟
یک استعلام کامل به یک پیام کوتاه نیاز دارد، اما هر قلم آن باید این اطلاعات را داشته باشد:

- کد کامل: مقطع و طول، با حرف X اگر آجدار است، مثل SPB 2240 یا BX 50. اگر نام سری هم خواناست (مثل Conti V یا optibelt SK)، آن را هم بنویسید.
- تعداد: چند عدد از هر کد لازم دارید. برای پولی چندشیاره بگویید چند تسمه روی آن کار میکند تا یک دستهی همطول از یک سری آماده شود.
- برند: اگر برند خاصی میخواهید، نام آن را بنویسید؛ اگر فرقی نمیکند، همین را بگویید تا برندهای در دسترس را اعلام کنیم.
- برای تسمهی تایمینگ و چندشیار: پهنا یا تعداد شیار را هم بفرستید (بخش بعد).
- اگر کد پاک شده: پهنای بالا، ارتفاع و طول اندازهگرفته، و اگر میتوانید یک عکس از مقطع تسمه کنار متر یا کولیس.
اگر فهرستی از چند تسمه و قطعهی دیگر دارید، همه را یکجا بفرستید؛ قیمت و موجودی کل فهرست را با هم اعلام میکنیم.
تسمهی بدون کد را چطور اندازه بگیریم؟
وقتی نوشتهی پشت تسمه ساییده یا پاک شده، سه اندازه کد را پیدا میکند:
- پهنای بالا: با کولیس، از بخش سالمتر تسمه؛ دیوارههای تسمهی کارکرده کمی ساییده شدهاند.
- ارتفاع: این اندازه را حتماً بگیرید. مقطعهای کلاسیک و باریک همپهنا بیشتر در ارتفاع فرق دارند؛ مثلاً Z با ابعاد ۱۰ × ۶ و SPZ با ابعاد ۹٫۷ × ۸ میلیمتر.
- طول: تسمه را صاف روی زمین بگذارید و محیط پشت آن را با متر نواری بگیرید؛ این عدد طول خارجی است. تسمهی کارکرده کمی کش آمده است، پس اگر عدد میان دو طول استاندارد افتاد، معمولاً طول کوتاهتر درست است.
بعد مقطع را از جدول مقطعها و طول را از جدول طولهای همان مقطع پیدا کنید. هر دو جدول، توضیح سه طول داخلی، مؤثر و خارجی و روش حساب کردن طول از روی فاصلهی محور دو پولی را در مقالهی جدول ابعاد تسمه V شکل آوردهایم. اگر مطمئن نیستید، همین سه عدد و یک عکس را بفرستید تا کد را پیدا کنیم.
تسمه تایمینگ و چندشیار: پروفیل، پهنا و تعداد شیار
در این دو نوع تسمه، مقطع و طول کافی نیست:
- تسمهی تایمینگ را شکل دندانه (ذوزنقهای یا گرد)، گام، طول گام و پهنا مشخص میکنند. ترتیب این عددها در کد برندها یکی نیست: Optibelt و ContiTech طول گام، پروفیل و پهنا را پشت هم مینویسند، دانگیل پروفیل را اول میآورد (مثل S8M 880) و BANDO در تسمههای STS پهنا را اول و به دهم میلیمتر. اگر کد پاک شده، دندانهها را بشمارید و گام را اندازه بگیرید؛ طول گام برابر تعداد دندانه ضرب در گام است. پروفیلها و جدول آنها در جدول ابعاد تسمه تایمینگ آمده است؛ برای نمونه صفحهی تسمه تایمینگ S8M اپتیبلت را ببینید.
- تسمهی چندشیار را تعداد شیار، مقطع و طول مشخص میکنند؛ تعداد شیار باید با شیارهای پولی یکی باشد. شیوهی نوشتن کد در هر برند و اندازهگیری تسمهی کهنه در تسمه چندشیار PK آمده است؛ نمونه: تسمه چندشیار PK کنتیننتال.
هر دو نوع معمولاً به شکل غلاف پهن ساخته و به پهنا یا تعداد شیار لازم بریده میشوند؛ برای همین پهنا یا تعداد شیاری که در فهرست استاندارد نیست هم اغلب قابل تأمین است. در صفحهی هر پروفیل در سایت، طولهایی که سازنده فهرست کرده آمده است.
چه چیزهایی قیمت تسمه صنعتی را تغییر میدهد؟
قیمت تسمه را روی سایت نمینویسیم، چون تسمهها وارداتیاند و قیمتشان با نرخ ارز، هزینهی حمل و موجودی تغییر میکند؛ قیمت هر کد را هنگام استعلام و بهروز اعلام میکنیم. اما این عوامل است که قیمت یک تسمه را از تسمهی دیگر جدا میکند:
- برند و سری: هر سازنده چند سری در یک مقطع میسازد. کنار سریهای استاندارد روکشدار، سریهای پرتوان هم هست که ساختار دیگری دارند؛ مثلاً Conti V Supreme و optibelt BLUE POWER طناب کششی آرامید دارند و SWR سری Power Guard را با طناب آرامید برای دستگاههای سنگین میسازد. یک کد مثل SPB 2240 در هر سری با مواد و ساختار متفاوتی ساخته میشود و قیمت آن هم فرق میکند.
- روکشدار یا آجدار: تسمهی آجدار بدنهی لبهباز و دندانههای قالبی دارد و روی پولی کوچکتر و در دور بالاتر کار میکند؛ ساخت آن با تسمهی روکشدار همکد یکی نیست.
- مقطع و طول: مقطع بزرگتر و طول بیشتر یعنی لاستیک و طناب بیشتر؛ یک C بلند با یک Z کوتاه همقیمت نیست.
- تعداد ردیف، شیار یا پهنا: تسمهی چندتایی چند تسمه است که با یک لایهی پشتی به هم وصل شدهاند، تسمهی چندشیار به تعداد شیار و تسمهی تایمینگ به پهنا بریده میشود؛ هرچه ردیف، شیار یا پهنا بیشتر باشد، تسمه بزرگتر است.
- موجود یا ساخت به سفارش: سازندهها همهی سایزها را در انبار ندارند. Optibelt در فهرست سایزهای خود کنار بعضی سایزها علامت «•» میگذارد، یعنی آن سایز را در انبار نگه نمیدارد، و همهی اندازههای BLUE POWER را به سفارش میسازد؛ در صفحهی این سایزها در سایت «تولید به سفارش» نوشتهایم. سایز ساخت به سفارش زمان تأمین بیشتری دارد.
- تعداد سفارش: روی پولی چندشیاره همهی تسمهها باید با هم عوض شوند (بخش بعد)، پس تعداد واقعی سفارش، تعداد تسمههای پولی است. برای فهرستهای بزرگ و خرید تکراری کارخانهها هم قیمت هر قلم را برای همان تعداد اعلام میکنیم.
ابعاد یک کد در همهی این حالتها یکی است؛ آنچه فرق میکند جنس، ساختار و توانی است که تسمه منتقل میکند. اگر نمیدانید دستگاهتان کدام سری را لازم دارد، همان سری تسمهی قبلی را بگیرید یا شرایط کار را (دما، روغن، قطر پولی کوچک، بار ضربهای) هنگام استعلام بگویید.
پولی چندشیاره: تسمهها را یکجا و همطول بخرید
در دستگاهی که چند تسمه کنار هم روی یک پولی کار میکنند، بار باید به یک اندازه میان تسمهها تقسیم شود. تسمهی کمی بلندتر شلتر میماند و بارش را تسمههای دیگر میکشند که زودتر خراب میشوند. برای همین:
- همهی تسمههای یک پولی را با هم عوض کنید، حتی اگر فقط یکی پاره شده؛ تسمهی نو کنار تسمههای کارکرده که کش آمدهاند همطول نیست.
- همه را از یک برند و یک سری بگیرید. سازندهها راه همطول نگه داشتن دسته را در کاتالوگ خود گفتهاند: کنتیننتال تسمههایش را از طول ۱۰۰۰ میلیمتر به بالا همطول (L=L) تولید میکند و Optibelt برای سریهای روکشدار نشان S=C Plus و برای سریهای آجدار M=S را آورده است؛ یعنی تسمههای همکد را میشود بدون اندازهگیری دوباره در یک دسته بست. BANDO تسمههای کلاسیک خود را بینیاز از همطولسازی و تسمههای SP را همطول معرفی میکند و در راهنمای خود میخواهد که برای چند تسمهی کنار هم، هنگام سفارش دستهی همطول خواسته شود و SWR تسمههایش را به شکل دستهی همطول هم عرضه میکند.
کاتالوگ CONTI-V برای نمونه میگوید رواداری طول یک تسمهی تکی XPA 2500 طبق DIN 7753 بیستوپنج میلیمتر بالا یا پایین است و رواداری دستهی همطول کنتیننتال شش میلیمتر. اگر دستگاهی مدام تسمههایش را از شیار بیرون میاندازد یا تسمهها روی پولی میلرزند، تسمهی چندتایی (باندد) راهحل رایج است، مثل تسمه چندتایی SPB کنتیننتال. علتهای خرابی زودرس تسمه را در مقالهی علت پاره شدن تسمه و خرابی آن توضیح دادهایم.
از میان برندهای سایت کدام را بخریم؟
هر پنج برند تسمهی استاندارد میسازند و هدف ما رتبهبندی آنها نیست. انتخاب به دستگاه شما بستگی دارد:
- همان برند و سری قبلی: اگر تسمهی قبلی عمر خوبی داشته، سادهترین انتخاب همان است.
- شرایط کار: دمای کار هر سری را سازنده داده و در صفحهی هر سایز آمده است (هر جا سازنده داده)؛ دمای بالا، روغن یا پولی کوچک سری مناسب را مشخص میکند.
- دستورالعمل سازندهی دستگاه: اگر سری پرتوان یا تسمهی آنتیاستاتیک خواسته شده، همان را بگیرید.
- موجودی و سایز: هر برند فهرست سایز خودش را دارد؛ اگر سایزی در یک برند نیست، معمولاً در برند دیگر هست.
برای دیدن تسمههای یک نوع در یک برند، صفحههایی مثل تسمه V شکل باندو، تسمه آجدار کنتیننتال، تسمه تایمینگ اپتیبلت و تسمه واریاتور SWR را ببینید. کاتالوگ سازندهها هم در کتابخانهی کاتالوگها هست، از جمله کاتالوگ CONTI-V، راهنمای تسمههای BANDO و کاتالوگ تسمههای DRB.
خرید تسمه صنعتی برای کارخانه
کارخانهها و پیمانکاران تعمیرات معمولاً تسمه را همراه بلبرینگ، یاتاقان و گریس و به شکل فهرست میخرند. برای خرید سازمانی:
- فهرست کدها و تعداد هر قلم را یکجا بفرستید؛ قیمت و موجودی کل فهرست را با هم اعلام میکنیم.
- برای شرکتها پیشفاکتور و فاکتور رسمی با ارزش افزوده صادر میکنیم و پرداخت به حساب شرکت انجام میشود.
- ارسال به سراسر ایران با تیپاکس یا باربری است و در تهران پیک همانروز داریم.
- تسمههای پرمصرف دستگاههای حساس را در فهرست قطعات یدکی کارخانه بگذارید؛ یک دسته تسمهی آماده در انبار، توقف خط را کوتاه میکند.
نکتههای خرید سازمانی قطعات، از فهرست قطعات بحرانی تا نگهداری در انبار، در مقالهی تأمینکنندهی بلبرینگ و قطعات صنعتی برای کارخانهها آمده است. برای نگهداری تسمه در انبار، BANDO در راهنمای خود میگوید تسمه را در جای کمرطوبت، در دمای منفی ۱۰ تا ۴۰ درجه و دور از نور مستقیم آفتاب نگه دارید، آن را روی زمین نگذارید، زیاد روی هم نچینید، تند تا نکنید و از روغن و مواد شیمیایی دور نگه دارید.
ضمانت اصالت و سفارش تسمه
محرک چرخش از سال ۱۳۸۹ واردکننده و تأمینکنندهی تخصصی بلبرینگ و قطعات صنعتی در تهران است. ضمانت اصالت ما برای تسمهها هم همان است: هر کالایی که از ما میخرید اصل و ساخت همان برندی است که در فاکتور نوشته شده است. برند و کد کامل هر قلم را در فاکتور رسمی مینویسیم؛ اگر استعلام از خود سازنده (مثل SKF Authenticate یا بررسی کد شفلر) یا بررسی کارشناسی نشان دهد کالا اصل نیست، آن را پس میگیریم و کل مبلغ آن را، همراه هزینهی ارسال، برمیگردانیم. شرایط کامل در صفحهی شرایط مرجوعی و ضمانت اصالت آمده است.
برای سفارش، کد کامل هر تسمه (مثل SPB 2240، B 50 یا 6PK1200)، تعداد و برند مورد نظر را، یا اگر کد پاک شده، پهنا، ارتفاع، طول و یک عکس از تسمه را از راه تماس با ما، با تلفن یا واتساپ برای کارشناسان ما بفرستید تا موجودی، برندهای در دسترس و قیمت بهروز را اعلام کنیم.



